Grondslagen

Algemene grondslagen

De geconsolideerde jaarrekening is opgesteld in overeenstemming met de wettelijke bepalingen van Titel 9 Boek 2 BW en de stellige uitspraken van de Richtlijnen voor de jaarverslaggeving, uitgegeven door de Raad voor de Jaarverslaggeving.

Activa en verplichtingen worden in het algemeen gewaardeerd tegen de verkrijgings- of vervaardigingsprijs of actuele waarde. Indien geen specifieke waarderingsgrondslag is vermeld vindt waardering plaats tegen de verkrijgingsprijs. In de balans, de resultatenrekening en het kasstroomoverzicht zijn referenties opgenomen. Met deze referenties wordt verwezen naar de toelichting. Alle bedragen zijn, tenzij anders vermeld, opgenomen in euro’s.

In verband met het voldoen aan wettelijke bepalingen is de resultatenrekening weergegeven volgens de categorale indeling. Teneinde toch het vereiste inzicht te geven in de resultaatontwikkeling per activiteit is hieronder de resultatenrekening per activiteit weergegeven.

 

Financieringsactiviteiten

 

2017

 

2016

  

      
 

Resultaten bij vervreemding aandelenparticipaties

-2.133.927

 

301.987

 
 

Voorzieningen op participaties, leningen u/g en vorderingen

10.202.500

 

-1.105.930

 
   

8.068.573

 

-803.943

      
 

Dividendopbrengsten

466.000

 

19.720

 
 

Rente- en provisiebaten participaties en leningen u/g

968.311

 

798.773

 
   

1.434.311

 

818.493

      
 

Opbrengsten uit hoofde van participaties en leningen u/g

 

9.502.884

 

14.550

      
 

Managementvergoedingen en overige inkomsten

386.892

 

755.617

 
 

Rentebaten en soortgelijke opbrengsten

-85.513

 

213.651

 
      
 

Overige opbrengsten

 

301.379

 

969.268

      
 

Som der bedrijfsopbrengsten

 

9.804.263

 

983.818

      
 

Apparaatskosten

    
 

Personeelskosten

-3.371.465

 

-3.709.898

 
 

Afschrijving op materiële vaste activa

-27.956

 

-35.677

 
 

Rentelasten en soortgelijke kosten

-78.476

 

-78.428

 
 

Overige bedrijfskosten

-2.417.913

 

-2.770.233

 
      
 

Saldo bedrijfslasten

 

-5.895.810

 

-6.594.236

      
 

Dekking fondskosten

 

4.371.641

 

4.490.816

 

Dekking participatieresultaten

 

-6.181.383

 

1.689.200

 

Afwaardering leningen

 

-33.867

 

-31.300

 

Mutaties effecten

 

-976.832

 

-2.118.758

      

A

Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening

 

1.088.012

 

-1.580.460

A

Vennootschapsbelasting

 

-205.778

 

-151.242

A

Resultaat deelneming / participaties

 

89.336

 

-184.084

A

Aandeel in het resultaat van derden

 

-855.171

 

540.960

A

Resultaat financieringsactiviteiten

 

116.399

 

-1.374.826

 

Ontwikkelingsactiviteiten

 

2017

 

2016

  

      
 

Managementvergoedingen en overige inkomsten

46.000

 

14.136

 
 

Inkomsten uit Ontwikkelingsactiviteiten

0

 

25.926

 
   

46.000

 

40.062

      
 

Rentebaten en soortgelijke opbrengsten

 

-2.642

 

866

      
 

Som der bedrijfsopbrengsten

 

43.358

 

40.928

      
 

Apparaatskosten

    
 

Personeelskosten

-3.389.525

 

-3.468.563

 
 

Afschrijving op materiële vaste activa

0

 

-8.222

 
 

Rentelasten en soortgelijke kosten

0

 

-6.039

 
 

Overige bedrijfskosten

-3.777.310

 

-3.875.961

 
   

-7.166.835

 

-7.358.785

      
 

Doorberekening aan Staat der Nederlanden

    
 

en Provincie Noord-Brabant

 

7.064.911

 

6.313.793

      
 

Saldo bedrijfslasten

 

-101.924

 

-1.044.992

      

B

Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening

 

-58.566

 

-1.004.064

B

Aandeel in het resultaat van derden

 

0

 

90.892

B

Resultaat ontwikkelingsactiviteiten

 

-58.566

 

-913.172

 

Overige activiteiten

 

2017

 

2016

  

      
 

Managementvergoedingen en overige inkomsten

30.375

 

656.021

 
 

Opbrengsten uit verhuur onroerend goed

3.258.989

 

5.948.660

 
   

3.289.364

 

6.604.681

      
 

Rentebaten en soortgelijke opbrengsten

 

-1.726

 

6.254

      
 

Som der bedrijfsopbrengsten

 

3.287.638

 

6.610.935

      
 

Apparaatskosten

    
 

Personeelskosten

-3.106.949

 

-4.667.351

 
 

Afschrijving op materiële vaste activa

-486.403

 

-472.974

 
 

Rentelasten en soortgelijke kosten

-31.133

 

-2.949

 
 

Overige bedrijfskosten

-1.492.357

 

-4.722.874

 
   

-5.116.842

 

-9.866.148

      
 

EC Steunregeling Omnibus decentraal

 

290.381

 

584.945

 

Subsidie IMI

 

1.664.349

 

3.233.432

      
 

Doorberekening aan provincie Noord-Brabant

 

200.000

 

387.611

      

C

Saldo bedrijfslasten

 

-2.962.112

 

-5.660.160

C

Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening

 

325.526

 

950.775

C

Resultaat deelneming / participaties

 

1.610.556

  

C

Resultaat overige activiteiten

 

1.936.082

 

950.775

      
 

Totaal

 

1.993.915

 

-1.337.223

Recapitulatie geconsolideerde resultatenrekening over 2017:

 

A

B

C

 
 

Financierings

Ontwikkelings

Overige

 
 

activiteiten

activiteiten

activiteiten

Totaal

 

     

Resultaat uit gewone bedrijfsuitoefening

1.088.012

-58.566

1.936.082

2.965.528

Vennootschapsbelasting

-205.778

0

0

-205.778

Resultaat deelneming

89.336

0

0

89.336

Aandeel in het resultaat van derden

-855.171

0

0

-855.171

 

116.399

-58.566

1.936.082

1.993.915

Activiteiten

De Brabantse Ontwikkelings Maatschappij Holding B.V. (BOM) verleent diensten aan andere vennootschappen binnen de groep onder meer door het uitlenen van werknemers alsmede het deelnemen in, het op andere wijze een belang nemen in, het voeren van beheer over andere ondernemingen, van welke aard ook, voorts het financieren van derden, het op enigerlei wijze stellen van zekerheid of het zich verbinden voor verplichtingen van derden en ten slotte al hetgeen met het vorenstaande verband houdt of daartoe bevorderlijk kan zijn.

De kernactiviteiten van de BOM richten zich op drie klantsegmenten:

  1. BOM Brabant ventures: richt zich op het klantsegment van veelbelovende (startende) mkb-bedrijven met groeiambitie en groeipotentie die nieuwe, hoogwaardige producten en diensten ontwikkelen en naar de markt brengen.

  2. BOM Foreign Investments: richt zich op het klantsegment van buitenlandse bedrijven die zich in Brabant willen vestigen of al in Brabant gevestigd zijn.

  3. BOM Renewable energy: richt zich op het klantsegment duurzaamheidsprojecten die initiatieven op het gebied van energieopwekking of -besparing willen realiseren.

De activiteit ecosysteemontwikkeling richt zich daarnaast op de Brabantse economie van morgen door innovatie, kennisuitwisseling, clustervorming en activiteiten in het kader van Europese projecten en netwerken te bevorderen. Tot besluit worden nog twee investeringsfondsen op het gebied van revitaliseringsprojecten van bestaande bedrijfslocaties en het realiseren van breedbandnetwerken uitbeheerd.

Vestigingsadres

Brabantse Ontwikkelings Maatschappij Holding B.V. is gevestigd aan de Goirlese weg 15, 5026 PB te Tilburg.

Groepsverhoudingen

Brabantse Ontwikkelings Maatschappij Holding B.V. te Tilburg staat aan het hoofd van een groep rechtspersonen. Hiervan is onderstaand een overzicht opgenomen:

 

Statutaire
zetel

Aandeel in
geplaatst kapitaal

Geconsolideerde vennootschappen:

  

BOM Bedrijfslocaties B.V.

Tilburg

100%

BOM Vastgoed B.V.

Tilburg

100%

BOM Business Development & Foreign Investments B.V.

Tilburg

50,1%

BOM Capital I B.V.

Tilburg

50,1%

BOM Capital II B.V.

Tilburg

100%

Innovatiefonds Brabant B.V.

Tilburg

100%

Breedbandfonds Brabant B.V.

Tilburg

100%

Energiefonds Brabant B.V.

Tilburg

100%

Life Sciences & Health Fund B.V.

Tilburg

100%

Biobased Brabant Fonds B.V.

Tilburg

100%

Spin-off Fonds Brabant B.V.

Tilburg

100%

Technostarters Spin-off Fonds B.V.

Tilburg

100%

OLSP Holding B.V. (100% aandeel) is tot en met 30 juni 2017 meegeconsolideerd.

Per 30 juni 2017 is dit aandeel vervreemd.

 

Statutaire
zetel

Aandeel in
geplaatst kapitaal

Niet-geconsolideerde vennootschappen:

  

Bright Move B.V.

Eindhoven

33,3%

Vastgoed Truck Parking Hazeldonk B.V.

Breda

50%

Spin-off Fonds Brabant B.V. stelt risicodragend vermogen beschikbaar aan ondernemingen. Het vermogen voor deze investeringen is beschikbaar gesteld door de provincie Noord-Brabant. De resultaten van de vennootschap zijn volledig voor rekening en risico van de Provincie. De Brabantse Ontwikkelings Maatschappij en/of een van haar dochtermaatschappijen voert in opdracht van de aandeelhouder de leiding over de vennootschap.

De overeenkomst met de Provincie terzake van het Spin-Off Fonds Brabant B.V. is op 15 december 2015 door de Provincie verlengd met 5 jaar en eindigt derhalve op 31 december 2020. De Provincie heeft de BOM opdracht gegeven actief te sturen op de verkoop van alle participaties binnen het fonds vóór 31 december 2020. Aangezien de overeenkomst is verlengd, is het fonds met ingang van 2016 betrokken in de consolidatiekring evenals haar 100% dochtervennootschap Technostarters Spin-Off Fonds B.V.

De deelneming in Bright Move B.V. is niet in de consolidatie betrokken. In verband met het ontbreken van overwegende zeggenschap en het niet kunnen uitoefenen van invloed van betekenis is de deelneming gewaardeerd op verkrijgingsprijs. Bright Move B.V. is ontstaan vanuit een samenwerking tussen Brainport Development, Fontys, TU/Eindhoven en de BOM.

De deelneming in GEM Aviolanda Woensdrecht Beheer B.V. en de deelneming in BHB Investments Aviolanda B.V. zijn beide geliquideerd. In 2017 is er een slotuitkering ontvangen voor GEM Aviolanda Woensdrecht B.V.

Grondslagen voor consolidatie

In de consolidatie worden de financiële gegevens opgenomen van Brabantse Ontwikkelings Maatschappij Holding B.V. samen met haar groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarop zij overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft, tenzij de vennootschap gebruik maakt van de consolidatievrijstelilng zoals bedoeld in artikel 407 lid 2a Titel 9 boek 2 BW. Groepsmaatschappijen zijn rechtspersonen waarin Brabantse Ontwikkelings Maatschappij Holding B.V. direct of indirect overheersende zeggenschap kan uitoefenen doordat zij beschikt over de meerderheid van de stemrechten of op enige andere wijze de financiële en operationele activiteiten kan beheersen. Hierbij wordt tevens rekening gehouden met potentiële stemrechten die direct kunnen worden uitgeoefend op balansdatum.

De groepsmaatschappijen en andere rechtspersonen waarop zij een overheersende zeggenschap kan uitoefenen of waarover zij de centrale leiding heeft, worden voor 100% in de consolidatie betrokken. Het aandeel van derden in het groepsvermogen en in het groepsresultaat wordt afzonderlijk vermeld.

Intercompany-transacties, intercompany-winsten en onderlinge vorderingen en schulden tussen groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen worden geëlimineerd, voor zover de resultaten niet door transacties met derden buiten de Groep zijn gerealiseerd. Ongerealiseerde verliezen op intercompany-transacties worden ook geëlimineerd tenzij er sprake is van een bijzondere waardevermindering. Waarderingsgrondslagen van groepsmaatschappijen en andere in de consolidatie opgenomen rechtspersonen zijn waar nodig gewijzigd om aansluiting te krijgen bij de geldende waarderingsgrondslagen van de Groep.

Gebruik van schattingen

De opstelling van de jaarrekening vereist dat het management oordelen vormt en schattingen en veronderstellingen maakt die van invloed zijn op de toepassing van grondslagen en de gerapporteerde waarde van activa en verplichtingen en van baten en lasten. De daadwerkelijke uitkomsten kunnen afwijken van deze schattingen. De schattingen en onderliggende veronderstellingen worden voortdurend beoordeeld. Herzieningen van schattingen worden opgenomen in de periode waarin de schatting wordt herzien en in toekomstige perioden waarvoor de herziening gevolgen heeft.

BOM waardeert haar investeringsportefeuille twee keer per jaar op basis van de ontwikkelingen bij de ondernemingen in portefeuille. Vanaf 2017 gebruikt BOM hiervoor een fair value model, hetgeen gebruikelijk is in de investeringsmarkt. Het fair value model hanteert als uitkomst de marktprijs (bij een recente investering, multiples of notatie aan beurs) of een scherpe geschatte waarde die wordt berekend door weging van het aanwezige potentieel in relatie tot de aanwezige risico’s (Netto Contante Waarde). Deze schattingswijziging zorgt voor een éénmalige verhoging van de boekwaarde van participaties ter waarde van EUR 6,5 miljoen. Doordat de uitgangspunten bij fair value waardering anders zijn, is het –met huidige status van de ondernemingen in de BOM portefeuille- vanzelfsprekend dat de waarde stijgt.

Vergelijkende cijfers

De cijfers 2016 zijn, waar nodig, geherrubriceerd teneinde vergelijkbaarheid met 2017 mogelijk te maken.

Vreemde valuta

Activa en passiva in vreemde valuta’s worden omgerekend tegen de koers per balansdatum. De transacties in vreemde valuta’s worden omgerekend tegen de koers op transactiedatum. De hieruit resulterende koersverschillen worden in de resultatenrekening verantwoord.

Financiële instrumenten

Onder financiële instrumenten worden zowel de primaire financiële instrumenten, zoals vorderingen en schulden, als de financiële derivaten verstaan. Voor de grondslagen van de primaire financiële instrumenten wordt verwezen naar de toelichting per balanspost.

Grondslagen voor waardering van activa en passiva

Vaste activa

Immateriële vaste activa

De immateriële vaste activa worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs. Indien blijkt dat het onzeker is dat toekomstige opbrengsten een waardering tegen verkrijgingsprijs rechtvaardigen, vindt impairment plaats op de waardering.

Materiële vaste activa

De materiële vaste activa worden in het jaar van aanschaf geactiveerd en afgeschreven. Terreinen, gebouwen en overige bedrijfsmiddelen worden gewaardeerd tegen historische kostprijs verminderd met cumulatieve afschrijvingen voor zover van toepassing. Afschrijvingen geschieden lineair op basis van geschatte levensduur. Deze varieert van 2 tot 40 jaar. Op terreinen wordt niet afgeschreven.

Financiële vaste activa

Aandelenparticipaties en leningen u/g

Aandelenparticipaties en leningen aan bedrijven worden in de balans opgenomen tegen kostprijs of lagere marktwaarde. Deze lagere marktwaarde wordt bepaald aan de hand van gegevens over de feitelijke situatie van de betreffende participatie. Afwaardering vindt plaats indien de waardevermindering een duurzaam karakter heeft.

De leningen u/g betreffen verleende kredieten met een overwegend achtergesteld karakter en zijn opgenomen tegen de nominale waarde onder aftrek van eventueel noodzakelijk geachte voorzieningen voor oninbaarheid.

Deelnemingen

Deelnemingen waarin invloed van betekenis kan worden uitgeoefend worden gewaardeerd op nettovermogenswaarde. Deze is berekend door de activa, voorzieningen en schulden te waarderen en het resultaat te berekenen op basis van de voor de moedermaatschappij geldende waarderingsgrondslagen. Overige deelnemingen worden gewaardeerd tegen verkrijgingsprijs.

Vlottende activa

Vorderingen

De vorderingen worden bij eerste verwerking opgenomen tegen de reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs, welke gelijk is aan de nominale waarde, onder aftrek van de noodzakelijk geachte voorzieningen voor het risico van oninbaarheid. Deze voorzieningen worden bepaald op basis van individuele beoordeling van de vorderingen.

De vorderingen uit hoofde van projecten in opdracht van derden bestaan uit het saldo van gerealiseerde projectkosten, ontvangen (subsidie)bijdragen en, indien van toepassing, verwerkte verliezen.

Liquide middelen

De liquide middelen staan, voor zover niet anders vermeld, ter vrije beschikking van de Groep.

Passiva

Voorzieningen

Voorzieningen worden gevormd voor in rechte afdwingbare of feitelijke verplichtingen die op balansdatum bestaan, waarbij het waarschijnlijk is dat een uitstroom van middelen noodzakelijk is en waarvan de omvang op betrouwbare wijze is te schatten. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de beste schatting van de bedragen die noodzakelijk zijn om de verplichtingen per balansdatum af te wikkelen. De voorzieningen worden gewaardeerd tegen de nominale waarde van de uitgaven die naar verwachting noodzakelijk zijn om aan de verplichtingen te voldoen, tenzij anders vermeld.

Voorziening groot onderhoud

De voorziening ter gelijkmatige verdeling van lasten voor groot onderhoud van gebouwen wordt bepaald op basis van de te verwachten kosten over een reeks jaren. De voorziening wordt lineair opgebouwd. Het uitgevoerde onderhoud wordt ten laste van deze voorziening gebracht.

Pensioen

De BOM kent een toegezegde-bijdrageregeling De pensioenpremies zijn verantwoord als personeelskosten. De pensioenregeling is ondergebracht bij een verzekeringsmaatschappij.

Langlopende schulden

Onder de langlopende schulden worden schulden opgenomen met een resterende looptijd van meer dan één jaar. De schulden worden bij eerste verwerking opgenomen tegen reële waarde en vervolgens gewaardeerd tegen de geamortiseerde kostprijs.

Kortlopende schulden

De kortlopende schulden hebben een verwachte looptijd van maximaal één jaar.

Grondslagen voor de bepaling van het resultaat

Opbrengsten

De opbrengsten worden verantwoord in het jaar waarop zij betrekking hebben.

Opbrengsten uit hoofde van participatie en leningen u/g

Onder deze post zijn opgenomen resultaten bij vervreemding aandelenparticipaties, voorzieningen op participaties, leningen u/g en vorderingen, dividendopbrengsten en rente- en provisiebaten participaties en leningen u/g. Dividenden van participaties als gevolg van desinvesteringen worden verantwoord in het jaar van betaalbaarstelling

Kosten

De kosten worden verantwoord in het jaar waarop zij betrekking hebben. Zij worden binnen overeengekomen maxima gedeeltelijk vergoed door het Ministerie van Economische Zaken en Klimaat (EZK) en de provincie Noord-Brabant (PNB).

Lonen en salarissen

Onder lonen en salarissen wordt verstaan de over het jaar betaalde c.q. verschuldigde salarissen, vakantiegeld en sociale lasten en pensioenpremies.

Vennootschapsbelasting

Belastingen over de winst worden bepaald op basis van het resultaat, rekening houdend met fiscale faciliteiten zoals verliescompensatie en deelnemingsvrijstelling. BOM Holding BV vormt sinds 1 januari 2016 samen met haar 100% dochtermaatschappijen Breedbandfonds Brabant B.V., Innovatiefonds Brabant B.V., Energiefonds Brabant B.V., BOM Capital II B.V., BOM Vastgoed B.V., BOM Bedrijfslocaties B.V., Spin-Off Fonds Brabant B.V., Technostarters Spin-Off Fonds B.V. en Biobased Brabant Fonds B.V. een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting. Op grond daarvan is de onderneming hoofdelijk aansprakelijk voor de vennootschapsbelasting van de fiscale eenheid als geheel.

BOM Holding B.V. houdt 50,1% van de aandelen van BOM Capital I B.V. BOM Capital I B.V. houdt 100% van de aandelen van Life Sciences & Health Fund B.V. Op grond hiervan vormen BOM Capital I B.V. en Life Sciences & Health Fund B.V. sinds 1 januari 2016 een fiscale eenheid voor de vennootschapsbelasting. Deze fiscale eenheid is over 2017 een bedrag van € 205.778 verschuldigd (2016: € 154.764).

BOM Holding B.V. houdt 50,1% van de aandelen in BOM Business Development & Foreign Investments B.V. op grond waarvan deze vennootschap zelfstandig belastingplichtig is voor de vennootschapsbelasting.

BOM Holding B.V. is over 2017 geen vennootschapsbelasting verschuldigd (2016: € 0).

Aandeel in het resultaat van derden

Het aandeel in het resultaat van derden betreft het aandeel in het resultaat van EZK in BOM Business Development & Foreign Investments B.V. en BOM Capital I B.V. EZK houdt in beide ondernemingen een minderheidsbelang van 49,9%.

Dekking fondskosten en participatieresultaten

De BOM kent allonges welke zijn gesloten op de bestaande geldleningen. In de allonges is het volgende overeengekomen:

  • Indien in enig boekjaar sprake is van een verlies, ondermeer als gevolg van afboekingen op de waardering van participaties, afboeking op aan participaties verstrekte geldleningen en kosten voor het beheer, dan zal dat verlies afgeschreven worden op het bedrag van de geldlening verstrekt door de provincie en als bate verantwoord worden in de resultatenrekening over dat boekjaar.

  • Indien in enig boekjaar sprake is van een winst, dan zal deze winst worden toegevoegd aan het bedrag van de geldlening en als last verantwoord worden in de resultatenrekening over dat boekjaar.

Voor de volgende entiteiten zijn allonges overeenkomen:

  • Breedbandfonds Brabant

  • Energiefonds Brabant

  • Innovatiefonds Brabant

  • Cleantechfonds Brabant

  • BOM Capital II

  • Life Sciences & Health Fund

  • Biobased Brabant Fonds

  • Spin-Off Fonds Brabant

  • Technostarters Spin-Off Fonds

Voor het Life Sciences & Health Fund, Spin-Off Fonds Brabant en Technostarters spin-off Fonds zijn aanvullende afspraken gemaakt als gevolg van specifieke fondsafspraken verband houdende met de resterende looptijd van de fondsen.